Conclusie

Laten we maar meteen met de deur in huis vallen met de conclusie, welke wordt ondersteund door de rest van dit artikel:
Vandaag zien we geen enkele belgische politieke partij die een duidelijk standpunt inneemt in het gebruik of de promotie van Open Source software. Dit is vreemd, omdat Open Source net heel wat opportuniteiten inhoudt, zowel voor de overheid als voor de gehele bevolking. Dat zou politieke partijen net moeten aanspreken. Misschien komt dit omdat de politieke partijen het onderwerp niet kennen? Heel wat burgers kennen het onderwerp niet, maar dat is juist een extra argument waarom politieke partijen dit op de agenda zouden moeten plaatsen. Dit is een opportuniteit om de burgers te tonen dat hun partij meer doet dan enkel recuperatie van bestaande en ten overvloede besproken ideeën.
Dit kan door Open Source standpunten aan het politieke programma toe te voegen. Dit zijn een aantal voorbeelden:

• Minimaal vereisen dat aankoopprocedures van overheden op alle bestuursniveaus nooit Open Source uitsluiten door uit te gaan van het propreïtaire model
• Liefst daarbovenop vereisen dat Open Source software automatisch als een plus wordt aanzien bij offertes van leveranciers (extra punten)
• Vereisen dat alle software waarvan de overheid de ontwikkelingen betaalt, als Open Source wordt beschikbaar gemaakt door de aannemer
• Vereisen dat alle diensten van de overheid of door de overheid gefinancierd (bvb. VRT),  beschikbaar worden gemaakt naar ALLE gebruikers, inclusief gebruikers van Open Source (Linuxgebruikers, Firefoxgebruikers, Open Office gebruikers, enz.), liefst zelfs eerst en vooral naar Open Source gebruikers (aangezien Open Source nu eenmaal voor iedereen beschikbaar is, wat niet het geval is met propriëtaire software).
• Het promoten van kennis en gebruik van Open Source in de hele maatschappij
• Het gebruik en onderricht van Open Source in het onderwijs bevorderen
• Het fiscaal ondersteunen van investeringen in Open Source software

Het vervolg van dit artikel geeft de argumentatie die deze conclusie ondersteunt.

Wat houdt Open Source Software nu eigenlijk in:

Principes

Open Source Software bestaat in vele vormen, die elk bepaald worden door een aparte licentie. Een exacte definitie van welke licentie als Open Source kan worden beschouwd kan men aantreffen de wikipedia (http://nl.wikipedia.org/wiki/Open_Source_Definition). In het kort komt het erop neer dat iemand die Open Source Software verspreidt ook de source code ervan moet beschikbaar stellen, en moet toelaten dat anderen deze source code ook mogen aanpassen zoals zij dat wensen. De belangrijkste licentie (Gnu Public Lincense - GPL) voegt daaraan toe dat indien de iemand gewijzigde code verspreidt, dit onder dezelfde licentie dienen te gebeuren.
De reden voor dit soort licenties is de verdediging van de vrijheid van alle stakeholders:

• De vrijheid om de software te gebruiken
  
• De vrijheid om de software te verspreiden
• De vrijheid om de software naar wens en noden aan te passen en in gewijzigde versie verder te verspreiden
  
• De vrijheid om de software te gebruiken op elke manier en in elke omgeving die hij verkiest
  
• Bij bepaalde Open Source licenties zoals de GPL: De vrijheid van de oorspronkelijk auteur om de wijzigingen van anderen zelf te kunnen hergebruiken

Misvattingen

In het engels wordt regelmatig ook de term Free Software gebruikt. Dit heeft bij velen tot de misvatting geleid dat Open Source Software gratis. Dat is niet noodzakelijk het geval. Men mag Open Source Software verkopen. De engelse term Free slaat op de vrijheid die Open Source Software verdedigt (free as in free speech), niet op de prijs (free as in free beer). Bovendien is het niet zo dat alle gratis software ook Open Source Software zou zijn. Er wordt vele gratis software verspreid (zogenaamde freeware) waarvan de source code helemaal niet beschikbaar is. Deze laatste bevat wel eens spyware en is daardoor dikwijls net een bron van onveiligheid voor de gebruikers, terwijl dit bij Open Source natuurlijk niet het geval is.

Voorbeelden

Er zijn heel wat voorbeelden van Open Source Software. Sourceforge.net is een website voor makers van Open Source Software. Op het moment van schrijven waren er niet minder dan 143 275 projecten en 1 530 150 geregistreerde gebruikers op Sourceforge. Dit wil niet zeggen dat al deze projecten succesvol zijn, veel gebruikt worden of van hoge kwaliteit zijn. Maar er zijn heel wat voorbeelden waarbij dit wel het geval is. Laat ons er enkele onder de loop nemen:

• Eindgebruikertoepassingen: Wellicht de bekendste voorbeelden zijn de webbroser Firefox en het e-mailprogramma Thunderbird. Een volledige office suite is beschikbaar onder de vorm van Openoffice.org. Deze is voor de meeste gebruikers evenwaardig aan de bekende propriëtaire MS Office suite. Heel wat andere toepassingen waarvan vele met zeer hoge kwaliteit, zijn beschikbaar waarvan vele voor verschillende platformen.
  
• Minder zichtbare toepassingen: Het merendeel van de infrastructuur van het Internet gebruikt Open Source software, zowel onder de vorm van Linux servers, Apache webservers als mailservers en domain servers. Het is zo goed als zeker dat Open Source werd gebruikt om u deze tekst te bezorgen. Bovendien wordt Open Source steeds meer gebruikt om kosten te drukken van innovatieve nieuwe apparaten (embedded Linux bvb.), zoals GPS (Tom Tom), PDA, set-up boxes (denk maar aan Belgacom TV), enz. Ook binnen bedrijven wordt meer en meer Open Source gebruikt (opnieuw Linux, maar ook JAVA dat intussen Open Source is geworden, JBOSS applicatieservers, OpenCRM, ...).
  

Open Source software heeft zich overduidelijk reeds bewezen. Dat blijkt bovendien ook uit andere tekenen: Venture Capitalists investeren meer en meer in Open Source bedrijven (zoals beschreven in dit artikel) en steeds minder in bedrijven die nog het propriëtaire model gebruiken.

Wat zijn nu de voordelen van Open Source software:

Algemeen

Kostenbesparingen

Hoewel het mogelijk is om Open Source software commercieel uit te baten, kan men ze meestal gratis bekomen en zit het commercieel model in bijkomende dienstverlening (installatie, support, etc.). Men moet dus geen kosten inrekenen voor licenties, het beheer van die licenties (om legale problemen te voorkomen), enz. Bovendien heeft men de vrijheid te upgraden wanneer men wenst en niet wanneer de producent oordeelt dat het daar tijd voor is, waardoor men langer met dezelfde hardware kan. Het vrijgekomen budget kan dan besteed worden aan, voor de gebruiker, interessantere zaken dan het verhogen van de winstmarges van (meestal buitenlandse) software producenten.

Stimulatie voor de lokale werkgelegenheid

Vandaag is het zo dat de meeste software die wij gebruiken niet hier lokaal wordt geproduceerd maar in het buitenland (zeer dikwijls zelfs op een ander continent). De lokale spelers kunnen nu eenmaal moeilijk de concurrentie aan met de grote multinationals. Dit betekent dat een groei in IT bestedingen en een nood aan nieuwe software vooral goed is voor buitenlandse werkgelegenheid, niet voor de lokale werkgelegenheid. Bij Open Source software kan iedereen bijdragen aan nieuwe functionaliteiten en kunnen lokale spelers wel concureren. De markt wordt dan immers niet afgeschermd door toegang tot het intellectueel eigendom van een multinational.

Stimulatie kennis

Doordat de source code van Open Source software vrij beschikbaar is, is het veel makkelijker om IT kennis op te bouwen (dat was ook de oorspronkelijke ontstaansreden van het Linux besturingssyteem). Promotie van Open Source software en een deelname aan de ontwikkeling ervan is dus ook een heel efficiënte manier om de lokale IT kennis verder to aan te zwengelen.

Zelfcontrole over de kwaliteit van gebruikte software

Bij het gebruik van propriëtaire software is men bij het ontbreken van functionaliteiten en in geval van bugs afhankelijk van de producent voor een oplossing (patch). Het gebeurd regelmatig dat deze producent andere prioriteiten stelt en dat het dus lang wachten is vooraleer men een oplossing verkrijgt. Bij Open Source software kan om het even wie een patch maken, waardoor men (als iemand anders het niet doet) dit zelf kan doen of iemand kan betalen om dat te doen.

Vermijden van vendor-lockin

Een gekend probleem in IT is dat producenten van propriëtaire software hun software op een zodanige manier opbouwen dat het moeilijk of zelfs onmogelijk wordt om over te schakelen op alternatieven. Aangezien Open Source software geen eigendom is van één enkele entiteit, hebben de makers hier meestal geen belang toe. En zelfs indien dit in een bepaald geval toch zou gebeuren, kan elke partij eenvoudig de code aanpassen om een overschakeling te vereenvoudigen.

Verzekering van continuïteit

Bij propriëtaire software blijft het intellectueel eigendom in handen van de producent. Dit betekent dat indien de producent failliet gaat of beslist een product niet verder te ondersteunen (bvb. vanwege economische of strategische redenen), de gebruiker machteloosstaat, en er grote investeringen verloren kunnen gaan (documenten in een bepaald formaat die niet meer uitgelezen kunnen worden, integratie met andere software die onbruikbaar wordt, enz.). Zelfs indien de gebruiker sterk genoeg staat om een code escrow (beschikbaarheid van de code voor de gebruiker in zo'n geval) af te dwingen, leidt dit tot extra kosten (neerlegging bij notaris) en bevatten code escrow closules steeds heel wat beperkingen. Bovendien is het zeer moeilijk propriëtaire code verder uit te baten, omdat er geen personeel met kennis over de code te vinden valt, terwijl dit meestal wel het geval is bij Open Source software. Bij een succesvol Open Source project zijn trouwens ook bijna altijd meerdere partijen betrokken, zodat het wegvallen van één partij (faillissement of andere), meestal niet het einde van het project betekent.

Snellere implementaties door het vermijden van aankoopprocedures

Bij gebruik van propriëtaire software die niet vrij beschikbaar is, is een aankoopprocedure noodzakelijk voor men een nieuw project kan starten, zelfs indien men enkel de geschiktheid van een bepaald product wenst te testen of gebruiken. Doordat Open Source software in de meeste gevallen vrij beschikbaar is, is dat niet noodzakelijk en kan men meteen van start gaan. Door zo'n aankoopprocedure te vermijden, kan men niet enkel administratieve rompslomp uitschakelen (met de daarbijhorende HR kosten), maar bovendien ook veel sneller van start gaan (dit soort procedures kan, vooral in grote organisaties zoals de overheid, veel tijd vereisen). Een voorbeeld hiervan zijn Content Management Systemen. Elke organisatie heeft zijn eigen specifieke eisen aan een content management systeem voor websites (bvb. 1 persoon die het beheer op zich neemt t.o.v. responsabilisering van het iedereen binnen het bedrijf voor het gedeelte waarvoor zij verantwoordelijk zijn). Door gebruik te maken van een Open Source content management systeem kan eerst een test set-up gebruikt worden om na te gaan welke systeem best aan de eigen eisen voldoet. Dit laat o.a. toe dat mensen op eigen initiatief een Proof Of Concept ontwikkelen, waarna het management op basis daarvan de waarde wordt aangetoond om na een management buy-in verder te gaan.

Aanpasbaarheid naar de eigen noden onafhankelijk van de roadmap van een externe partij

Het gebeurd vaak dat software voor een bepaalde doelstelling is ontwikkeld (bvb. intern gebruik binnen een bedrijf), maar dat het met bepaalde aanpassingen voor andere doeleinden kan worden gebruikt (bvb. in ASP mode om de functionaliteiten als dienst aan een bedrijf aan te bieden). Bij propriëtaire software is het vaak zeer moeilijk of zelfs onmogelijk om de roadmap van het product voldoende te beïnvloeden om dit soort wijzigingen mogelijk te maken (vaak krijgt men het antwoord dat de lokale vertegenwoordiging van het bedrijf er niet in slaagt het buitenlandse hoofdkwartier te overtuigen). Dit is geen probleem bij Open Source software, waarbij men eventueel zelfs een eigen aftakking kan opstarten in een nieuw Open Source project specifiek gericht op de andere doelstellingen.

Mee met de toekomst

Meer en meer tekenen wijzen erop dat in de toekomst het gebruik van Open Source software steeds zal toenemen (zie o.a. het eerder aangehaalde artikel over de evaluatie van specialisten in de inschatting van toekomstige successen: venture capitalisten). Zich vandaag afzijdig houden en niet in Open Source investeren betekent dus stilstaan ten opzichte van anderen die vooruitgaan....

Veiligheid

Hoewel er al heel wat discussies zijn geweest of Open Source inderdaad veiliger is dan propriëtaire software, zijn er op het vlak van veiligheid toch een aantal heel duidelijke voordelen. Denken we maar aan de inclusie van spyware die mogelijk is in propriëtaire software. In sommige gevallen is dit reeds bewezen (bvb. Kazaa), in andere gevallen niet (bvb. backdoor die de CIA of NSI door Microsoft in Windows zou hebben laten bijvoegen). Maar in alle gevallen is er in software waarvan de source code niet beschikbaar wordt gesteld, de mogelijkheid om zoiets te doen. Bij Open Source software zou onmiddellijk aan de bel getrokken worden door ontwikkelaars die uit interesse de source code bekijken (slecht één persoon die dit doet is reeds voldoende). Het is bij Open Source zelfs mogelijk een actief programma op te zetten om de code hierop te bestuderen vóór de ingebruikname van nieuwe software. Niet alleen de overheid maar ook de lokale industrie is hierbij gebaad (denk maar aan het echellon netwerk dat naar verluid werd misbruikt voor economische spionage, een backdoor in veel gebruikte software zou een gelijkaardig gevaar kunnen betekenen).

Minder legale beperkingen

Een licentie op propriëtaire software legt heel wat beperkingen op (bijna nooit heeft men het eigendom, maar enkel een gebruiksrecht aangeschaft). Hoewel Open Source licenties niet volledig vrij zijn van beperkingen, zijn die overduidelijk veel kleiner.

Ondersteuning

Natuurlijk moet je voor deze argumentatie niet zomaar mijn mening voor waar nemen. Ik ben namelijk niet de enige met die mening. Recentelijk heeft de Europese Comissie een onderzoek gefinancierd i.v.m. Open Source en de impact ervan op de EU. Het resultaat daarvan was overduidelijk positief en vele van de argumenten die hierboven worden gegeven worden erin bevestigd

• IT staat voor ~10% van het BBP, 50% van de economische groei in de ontwikkelde landen
• Het zelf ontwikkelen van de bestaande Open Source software zou een kost van meer dan 12 miljard € vertegenwoordigen (dit cijfer slaat al enkel op de software aanwezig in de Debian Linux distributie, maar er is nog heel wat andere Open Source software).
• Tendens dat bedrijven die actief meewerken aan Open Source een hogere omzet hebben dan bedrijven die dat niet doen
• Open Source gerelateerde diensten zouden 32% van alle IT diensten vertegenwoordigen tegen 2010
• Slechts 30% van de software ontwikkelaars zit bij software producenten en wel 70% bij bedrijven die software gebruiken. Dit duidt op een lage kannibalisatie van propriëtaire jobs door Open Source en een hoog potentieel  voor software ontwikkeling jobs om meer Open Source gerelateerd te worden. Recente jobaanbiedingen tonen een sterke vraag naar Open Source kennis.
• Open Source kan potentieel 36% besparen in software R&D wat kan leiden tot grotere winsten of aan verdere innovatie kan worden gespendeerd
• Toenemend gebruik van Open Source software kan een manier zijn voor Europa om te compenseren voor het lage aandeel van het BBP dat wordt besteed aan investeringen in software ten opzichte van de VS
• Een toename van het aandeel van Open Source in de software investeringen van  20% tot 40% (let op: dit is geen toename van de investeringen, maar van het aandeel van Open Source daarin) zou leiden tot een toename van 0,1% van het EU BBP, zonder de voordelen binnen de ICT industrie zelf in te rekenen.
  

Dit was een rapport voor de volledige EU. Aangezien relatief gezien in de kleine landen van de EU nog minder bedrijven gebaseerd zijn die omzet halen uit propriëtaire software ontwikkeling dan gemiddeld, lijkt het me dat voor deze kleine landen de voordelen relatief gezien nog groter moeten zijn.

Het rapport roept verder de Europese overheden op om huidige regels en praktijken aan te passen die impliciet of expliciet een voordeel leveren aan propriëtaire software, om incentives te geven aan de open source industrie en om meer Open Source in scholen te introduceren.

Van zdnet:

Specifiek voor de overheid

Lissabondoelstellingen

Doordat Open Source IT kennis stimuleert, kan het promoten van Open Source zowel in de industrie als in leeromgevingen (van basisschool tot universiteit en volwassenenonderwijs) het behalen van de Lissabondoelstellingen duidelijk helpen. Aangezien andere landen die kaart trekken, zou het achterblijven betekenen dat die andere landen meer vooruitgang boeken dan wij, en dat het halen van de doelstelling (belangrijkste kenniseconomie) steeds moeilijker te halen wordt (stilstaan is achteruitgaan).

Budget

Doordat de overheid hier heel wat geld kan besparen, komen er budgetten vrij voor interessantere bestedingen dan het verhogen of instandhouden van winsten van (veelal buitenlandse) software producenten. Dit is geldig voor alle overheden op alle niveaus.

Sneller betere software door samenwerking tussen verschillende overheden

Door alle specifieke overheidsontwikkelingen uit te brengen onder de vorm van Open Source, kunnen verschillende overheden op alle niveaus (gemeenten, bibliotheken, regio's, nationale overheden, enz.) samenwerken i.p.v. elk apart het wiel opnieuw uit te vinden. Behalve kostenbesparingen, kan dit ook zorgen dat er veel sneller resultaten worden geboekt en dat als gevolg daarvan de dienstverlening naar de burgers veel sneller verbeterd.

Stemcomputers

Dit is net een voorbeeld waar iedereen er zich van zou moeten kunnen vergewissen dat de gebruikte software zijn doelstelling naleeft en niets introduceert dat door de gebruikers niet was bedoeld. Dit is zeker en vast een domein waar Open Source onbetwistbaar een noodzaak is om het vertrouwen van de burger te verzekeren.

Nationale veiligheid

Verschillende overheden hebben reeds de stap gezet naar open source vanwege deze redenen van nationale veiligheid (China, Cuba en anderen). Hoewel dit vooral tegenstanders zijn van de VS, terwijl wij bondgenoten zijn van de VS, moeten we daar ook niet naïef in zijn. Het vermeende misbruik van het echellon netwerk voor economische doeleinden heeft dat aangetoond). Onze overheden en bedrijven zouden niet door onachtzaamheid meer informatie mogen doorspelen (zelfs niet naar bevriende mogendheden) dan via verdragen werd afgesproken. Bovendien komt ook niet alle propreïtaire software van bevriende naties. Open Source software neemt alle risico's op dat vlak weg.

Stimulatie lokale economie

Zoals hierboven reeds besproken zal het stimuleren van het gebruik van en de participatie in Open Source software zowel de lokale economie als werkgelegenheid stimuleren.

Ontwikkelingssamenwerking

Ook op ethisch vlak is het stimuleren van Open Source software interessant. Open Source software geeft namelijk een laagdrempelige toegang tot IT. Daar zijn verschillende redenen voor: gratis beschikbaar, lokale kennis kan worden opgebouwd en gebruikt, Open Source draait meestal beter op oude en dus tragere hardware dan  commerciële software, enz. Dit zijn allemaal sterke voordelen voor ontwikkelingslanden met weinig middelen. Bovendien maakt het de ontwikkelingslanden minder afhankelijk van (multinationals in) de ontwikkelde landen. Het stimuleren van Open Source en daardoor het Open Source aanbod verbeteren, liefst dan nog gekoppeld met een echt beleid van ondersteuning vanuit de ontwikkelde landen, zou dus een sterke stimulans kunnen geven aan de ontwikkeling en zelfredzaamheid van de ontwikkelingslanden.

Specifiek voor burgers

Minder risico

Veel burgers proberen hun computer zo optimaal mogelijk te benutten, maar natuurlijk op een zo financieel voordelig mogelijk manier. Spijtig genoeg nemen velen hun toevlucht tot de installatie van illegale kopieën van propriëtaire software (soms zelfs onbewust doordat zij een PC kopen waar deze reeds op werd geïnstalleerd door de verkoper). Dit houdt natuurlijk een legaal risico in. Anderen gebruiken uit onwetendheid freeware vol spyware en andere malware. Door Open Source software te promoten bij deze gebruikers en hun bewust te maken van de waarde van de Open Source concepten kunnen deze risico's vermeden worden.

Goedkoper

Het gebruik van vrijelijk beschikbare Open Source software maakt het gebruik van computers goedkoper en kan dus helpen de digitale kloof te dichten. Het laat ook minder begoeden toe om zich informatica kennis toe te eigenen. Om een praktisch voorbeeld te geven: Vandaag wordt in avondonderwijs digitale beeldbewerking bijna in elke school onderwezen d.m.v. Adobe Photoshop. Om thuis te kunnen oefenen moeten studenten meer geld besteden aan de software dan wat zij betalen aan de cursus zelf. Hier en daar is een enkele school reeds overgestapt op het excellente Open Source programma The Gimp, wat gratis kan worden gedownload, en ongeveer evenwaardig is aan Adobe Photoshop. Wat niet enkel een onmiddellijk voordeel biedt op vlak van toegankelijkheid van zo'n cursus, maar bovendien toelaat dat de cursist achteraf zonder kosten steeds kan upgraden naar de nieuwste versie en zijn kennis up-to-date kan houden.

Grote keuze

Niet alleen is Open Source software meestal gratis beschikbaar, bovendien kan zij ook meestal meteen van het Internet worden gedownload en is de gebruiker niet beperkt tot de software die hem ter beschikking wordt gesteld door zijn IT verkoper. Bovendien moet de burger zich niet eens verplaatsen naar een fysieke winkel om de software te verkrijgen. Hij kan deze meteen via het Internet downloaden en installeren. Open Source software voorziet ook oplossingen die voor de burger een reële meerwaarde betekenen, maar die niet commercieel worden aangeboden omdat er geen commercieel voordeel uit te halen valt. Een duidelijk voorbeeld daarvan is Firefox. De browsermarkt werd jarenlang gedomineerd door het gratis meegeleverde Internet Explorer, hoewel Internet Explorer geen nieuwe functionaliteiten kreeg. Het gevolg daarvan was dat er een stagnatie was van de innovatie in browsers. Geen enkel bedrijf zag een mogelijkheid om een serieus alternatief te bieden (Opera probeerde wel maar kreeg weinig voet aan de grond). Maar toen werd een Open Source browser ontwikkeld (Firefox) waar wel innovatie in aanwezig was. Niet alleen bood dit een beter alternatief, maar door het verlies aan marktaandeel van Internet Explorer besloot Microsoft bovendien eindelijk om de ontwikkeling van Internet Explorer terug op te pakken, waardoor een nieuwe versie beschikbaar werd gesteld die nieuwe functionaliteiten bood, maar ook veiliger was dan de vorige versie.

Geen lockin

Ook naar consumenten toe proberen de producenten van propriëtaire software hun gebruikers aan zich te binden. Een duidelijk voorbeeld daarvan is de markt van Office suites. Door het formaat van de documenten propriëtair te houden heeft de grote speler jarenlang een de facto standaard opgelegd, waar zo ongeveer niemand buiten kan. Hierdoor was men ongeveer gedwongen MS Office te gebruiken. In contrast daarmee heeft de Open Source wereld een open standaard opgesteld voor Office documenten (Open Document Format) die door iedereen kan en mag worden geïmplementeerd. Meer zelfs, deze standaard werd als ISO standaard erkend. Als gevolg daarvan bestaan vandaag reeds verschillende Office suites die deze standaard gebruiken en dus compatiebel met elkaar zijn. Dit betekent voor de gebruiker extra keuze (bvb. lichtgewicht office suite, zoals abiword en bijhorende toepassingen, op een oude tragere computer of een office suite met een maximum aan functionaliteit, zoals Openoffice.org).

Nieuwe mogelijkheden

Open source biedt ook nieuwe mogelijkheden. Firefox laat bijvoorbeeld toe om makkelijk extensies te ontwikkelen die integreren met de Firefox browser. Individuen en bedrijven spelen hierop in door extensies ter beschikking te stellen voor specifieke niche functionaliteiten, die dikwijls de participatie van de gebruikers stimuleren (zogenaamde web 2.0 applicaties) of toelaten lokale specificiteiten te ondersteunen (bvb. nederlandstalige woordenboeken met spellchecker voor webforms). Opnieuw levert dit de burger voordelen die niet beschikbaar zijn in commerciële software vanwege een gebrek aan een positief business plan. Dit is met name interessant voor kleine gebruikersgroepen zoals een klein land of kleine taalgroep, waarbij de gebruikersaantallen commercieel niet interessant zijn.

In zijn eigen taal

Veel propriëtaire software is maar in 1 of enkele talen beschikbaar. De producent vindt het dikwijls niet de moeite om de software te vertalen naar een kleine taal zoals het nederlands. En zonder medewerking van de producent komt die vertaling er niet. Dat is geen probleem met Open Source software, waarbij iedereen aan een anderstalige versie kan bijdragen. Als gevolg daarvan is de meeste Open Source software beschikbaar in heel wat talen, waaronder ook dikwijls het nederlands.

Specifiek voor bedrijven

Zowat alle voordelen die geldig zijn voor de overheid en de burgers gelden ook voor bedrijven. Deze voordelen leveren vandaag een competitief voordeel op, maar eenmaal de wereld rondom ons voorruit gaat om deze voordelen te bereiken, zou het voor onze bedrijven een competitief nadeel worden als zij achterblijven.

Adoptievoorbeelden

In vele landen zijn de politici reeds overtuigd van bovenstaande voordelen en hebben zij ondertussen reeds maatregelen genomen. Daardoor is het ook des te vreemder dat in België de politici dit aspect van de samenleving zowat negeren (hoewel sommige administraties wel reeds initiatieven hebben genomen). Hieronder een kort overzichtje van informatie daarover die ik de laatste weken tegenkwam. Dit is zeker geen exhaustieve lijst.

Nederland

In Nederland heeft de Tweede Kamer, in 2002, de Motie Vendrik aangenomen. Hiermee heeft de Tweede Kamer van de Staten Generaal der Nederlanden de Regering der Nederlanden opdracht gegeven om er zorg voor te dragen dat de Nederlandse Overheid uiterlijk 2006 zou over gaan tot open software en open standaarden. In het kader daarvan is onder andere het programma OSOSS opgezet. Toch heeft de Nederlandse regering de laatste jaren regelmatig kritiek gekregen voor beslissingen waarbij geen Open Source werd gekozen. De kamer heeft daarbij regelmatig de regering op het matje geroepen vanwege de slechte uitvoering van de motie Vendrik.
Hier zou echter kentering in kunnen komen, als de belofte die hier wordt geuit zich inderdaad waarmaakt:

Nederlanders doen het beter?

Venezuela

In Venezuela is een Open Source wetgeving gestemd die een transitie naar Open Source voorschrijft in alle publieke instanties, inclusief de olie-industrie die verantwoordelijk is voor 70% van de economie van het land. Via een presidentieel decreet het de Venezuolaanse overheid het illegaal gemaakt om propriëtaire software te gebruiken in publieke educatieve instituten, wat verschillende Open Source bewegingen heeft doen ontstaan. (bronnen: O Reily, linux.com, Linuxtoday) 

UK

De Britse Conservatieve Partij (Tories) eist bij monde van financieel deskundige George Osborne dat de overheid op grote schaal opensource software (OSS) en Open Standaarden (OS) gaat gebruiken. Niet vanwege ideële motieven, maar simpelweg omdat Osborne beraamd heeft dat hiermee 900 miljoen euro op jaarbasis te besparen is. Bovendien krijgen plaatselijke bedrijven dan meer kans om in te schrijven voor overheids(ICT)projecten en dat zal de werkgelegenheid én de innovatie van de ICT-industrie -vooral de kleinere bedrijven- een stimulans geven.

Op plaatselijk niveau zijn er zo her en der in het Verenigd Koninkrijk diverse OS en OSS projecten zijn die tot forse kostenbesparingen geleid hebben. Zo werden de kosten voor ICT op basisscholen met de helft verlaagd na de invoering van OSS. Ook wordt Japan als voorbeeld aangehaald, waar ambtenarensalarissen met OSS geadministreerd worden, hetgeen eveneens een kostenreductie van 50% opgeleverd heeft.
(bron: tweakers.net)

Cuba

Cuba heeft beslist over te stappen op Open Source software. (bron: zdnet.be)

Zuid-Afrika

De Zuid-Afrikaanse overheid heeft een initiatief aangekondigd waarbij alle nieuwe software ontwikkeld voor of door de overheid gebaseerd zal zijn op open standaarden en de overheid zelf zijn huidige software zal migreren naar Open Source software. Deze strategie heeft als doel de administratieve kosten te verminderen en de lokale IT capaciteiten te verbeteren. Het is ook een manier om de 11 officiële talen te ondersteunen. (bronnen: O Reilly, Tectonic)

China

China heeft (in samenwerking met enkele ander aziatische landen) een eigen Linux distributie ontwikkeld, Red Flag Linux, vanwege redenen van nationale veiligheid en om aan de lokale vereisten tegemoet te komen. Bovendien blijkt dat Chinese overheidsvertegenwoordigers de Open Source gemeeschap beschouwd als "een sleutelelement voor zijn software industrie" en plannen meer te investeren in linux gebaseerde systemen. (bron: newsforge; niet meer online vandaag)

OLTC project

De bedoeling is om een goedkope computer te ontwerpen, produceren en distribueren die ieder kind op de wereld toegang tot modern onderwijs moet kunnen geven. De laptops worden verkocht aan overheden, die ze aan kinderen en scholen kunnen toewijzen. De computer wordt ontworpen door One Laptop Per Child (OLPC), een organisatie zonder winstoogmerk uit Delaware die werd opgericht door werknemers van het MIT Media Lab. (bron: wikipedia)
Het OLPC project probeert alle software die gebruikt wordt in deze laptop (zelfs zeer software op zeer laag niveau, zoals de BIOS en hardware drivers) als Open Source uit te brengen. De reden daarvoor is niet enkel om kosten te besparen, maar ook om de kinderen de mogelijkheid te geven zoveel mogelijk te testen en te leren over hun laptop.

Andere